Zgodnie z zapisami reformy osoby urodzone przed 1949 rokiem nie mogły wstąpić do OFE i skorzystać z niej. Ich emerytury zostaną wyliczone "po staremu", według systemu repartycyjnego. Osoby urodzone w latach 1949-1968 mogły same zdecydować, czy chcą pozostać w starym systemie, czy też wstąpić do OFE. Miały na to 10 miesięcy - od marca do grudnia 1999 r.
Średniolatkowie gremialnie wstępowali do otwartych funduszy emerytalnych, uznano to za kategoryczne votum nieufności wobec ZUS-u takiego, jaki znaliśmy przez dziesięciolecia. Początkowo rząd szacował, że do funduszy wstąpi ok. 2-3 mln osób z tego zakresu wiekowego. Wstąpiło trzykrotnie więcej, co doprowadziło m.in. do naruszenia stabilności finansowej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - ZUS musiał ratować się komercyjnymi kredytami, zaś budżet państwa interwencyjnie kierował kolejne setki milionów zł dotacji. Na dokładkę działania ówczesnego prezesa ZUS Stanisława Alota doprowadziły do spadku ściągalności składek do poziomu najniższego w jego historii. Zapłacił za to stanowiskiem.
Ostatnią grupą Polaków byli wszyscy urodzeni w 1969 r. i później. Im nie dano żadnego wyboru. Musieli przejść na nowy system i zostać członkami OFE. Jeżeli tego nie zrobili, byli przydzielani funduszom poprzez losowanie.
Podstawową różnicą pomiędzy "starym" a zreformowanym ZUS-em miały być indywidualne konta emerytalne. W poprzednim systemie składki trafiały do wspólnej kasy, z której wypłacano wszystkie świadczenia: emerytury, renty wszystkich typów, zasiłki i Bóg wie co jeszcze. System ten, zwany repartycyjnym, zakładał "solidarność międzypokoleniową". Oznaczało to, że ówcześni pracownicy płacili na świadczenia z nadzieją, że ich potomkowie będą robić to samo.
System ten, wymyślony i wprowadzony w czasie II Rzeszy niemieckiej pod rządami Bismarcka, był przewidziany na inne czasy: ludzie mieli składki emerytalne płacić, ale nie mieli odbierać emerytur. Większość ludzi umierała wówczas przed osiągnięciem wieku emerytalnego. I tylko wtedy system repartycyjny działał dobrze...
Jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku składka na ZUS wynosiła ok. 20% płac. Pod koniec stulecia zbliżyła się do 50%. Gdyby nie wprowadzono reformy, cały system ubezpieczeń społecznych zawaliłby się w ciągu - według różnych szacunków - 10-20 lat. Wprowadzenie reformy stało się potrzebą palącą. Cóż, co nagle, to po diable, o czym przekonujemy się do dziś.
Zreformowany ZUS miał prowadzić indywidualne konta emerytalne. Oznacza to, że płacone za nas składki mają być zapisywane pod naszym nazwiskiem. Są to pieniądze wirtualne - w rzeczywistości ich nie ma - ale przynajmniej mniej więcej będziemy wiedzieć ile pieniędzy z tytułu ubezpieczenia emerytalnego trafiło do ZUS. Gdy przejdziemy na emeryturę (mężczyźni w wieku 65 lat, kobiety w wieku 60 lat), na podstawie kwoty zapisanej na naszym koncie indywidualnym zostanie wyliczona wysokość emerytury.
